GÜNDEMİ TAKİP EDİN

Haberler

Gerçekten vegan mısınız?

80 YILLIK BİR TARİHİ OLAN BU BESLENME ŞEKLİ SON YILLARDA POPÜLERLİĞİNİ DAHA DA ARTIRDI. VEGAN MUTFAKLARIYLA SERVİS VEREN KAFELER, VEGAN YEMEK TARİFLERİ VE MARKETLERDE SATILAN VEGAN ÜRÜNLER SIKÇA KARŞIMIZA ÇIKMAYA BAŞLADI. HAYVANSAL BESİNLERİN DİYETTEN TAMAMEN ÇIKTIĞI BU BESLENME ŞEKLİNİN İNSAN İÇİN EN İDEAL OLANI OLUP OLMADIĞINA DAİR TARTIŞMALAR VE ÇALIŞMALAR BİLİM DÜNYASINDA DEVAM EDEDURSUN, BU TARZ İLE İLGİLİ BİLİNMESİ VE DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLERİ GÖZDEN KAÇIRMAMAK GEREKLİ.

Vegan mı, vejeteryan mı?
Öncelikle şu durumu bir açıklığa kavuşturalım. Biri size ben veganım dediğinde beyninizin içinde yanıp sönen soru işaretlerini “Şimdi veganlar süt, yumurta falan yiyenler miydi, yoksa onlar vejeteryan mıydı? Veganların mı bir kısmı balık falan yiyebiliyordu?” ve bu soru işaretlerinin cevaplarını bulmaya çalışırken kulaklarınızdan çıkan dumanı hissediyorsanız, işe bu iki kavramın tanımıyla başlayalım. Veganlık, ülkemizde daha yaygın olan ve daha çok bilinen vejeteryanlık ile karıştırılsa da aslında aralarında önemli farklar bulunuyor. Vejeteryan beslenme tarzında da veganlıkta olduğu gibi hayvansal gıdalar tüketilmiyor ancak bu tarzı benimsemiş kişilerin hepsi aynı şekilde beslenmiyor. Bazıları et, balık, tavuk yemezken süt ürünleri veya yumurta gibi hayvansal gıdaları tüketebiliyor. Vegan beslenme tarzında ise bal dahil hiçbir hayvansal gıda kesinlikle tüketilmiyor. Aslında vegan beslenen bireyler sadece beslenme alışkanlıklarını değiştirmiyorlar. Aynı zamanda hayvan sömürüsüne neden olan her türlü tüketimi reddediyorlar. Yani bir noktada işin özünde sağlıklı beslenme, çevreyi koruma ya da dini inanışlar gibi nedenler olsa da en önemli nedeni hayvanlara olan saygı gibi görünüyor.

Veganlar protein alıyor
Herkesin kafasındaki en büyük soru işaretlerin biri “Veganlar hayvansal gıda tüketmiyorsa proteini nereden alıyor?” Aslında protein ihtiyaçlarını karşılamaları sanıldığı kadar zor değil. Veganlar bitkisel kaynaklı tüm gıdaları tüketebiliyorlar. Özellikle bezelye, fasulye, nohut, mercimek ve soya ürünleri gibi kuru baklagiller ile tofu, fıstık ezmesi, kaju ve diğer yağlı tohumlar tüketebilecekleri iyi protein kaynakları. Ayrıca esmer pirinç, yulaf ezmesi, kinoa, chia tohumu ve bulgur gibi tam tahıllar da vegan beslenenler için iyi birer protein kaynağı.

Osteoporoza dikkat etmek gerek!
Herkesin, özellikle de kadınların osteoporoza yakalanma ihtimali vardır. Ancak veganların süt ve ürünlerini de tüketmedikleri için yeterli kalsiyum alamadıklarından bu konuya biraz daha önem vermeleri gerekebilir. Bazı dönemlerde kalsiyum açısından da takviyeye ihtiyaç duyabilirler. Vegan beslenme tarzını benimsemiş kişilerin dikkat etmesi gereken başka noktalar da var. Veganlar hayvansal kaynaklı gıdaları (özellikle et) tüketmedikleri için B12 vitamini ve demir gibi mikro besin öğeleri açısından zaman zaman eksiklik yaşayabilirler. Bu nedenle belirli aralıklarla kan tahlili yaptırıp bu vitamin ve mineraller açısından takviye almaları gerekebilir.

“Vegan beslenme daha sağlıklıdır” diyemeyiz!
En başta da sözünü ettik, bilim dünyası bu konu hakkında kesin bir yargıya varmadı. Veganlar meyve, sebze, tam tahıllılar gibi lifli gıdalarla ve bitkisel proteinlerle beslendikleri için bağışıklık sistemleri oldukça güçleniyor. Yapılan bazı çalışmalar da vegan beslenme tarzının sağlık üzerine birçok olumlu etkisinin olabileceğini gösteriyor. Özellikle kalp-damar hastalıkları başta olmak üzere hipertansiyon, obezite, diyabet ve bazı kanser türleri vegan beslenenlerde vegan olmayanlara oranla daha az görülüyor. Ancak tüm bunlar vegan beslenmenin çok sağlıklı olduğu anlamına da gelmiyor. Sonuçta bu beslenme tarzında birçok gıda beslenmeden çıkarılıyor. Bu sebeple de vegan beslenenler mutlaka dönem dönem sağlık kontrollerini yaptırmalı ve besin öğelerini yeterli alıp almadığını takip etmeli.

Haberlere dön